Foto: cottonbro studio
Als er iemand overlijdt, of een ander groot verlies plaatsvindt, dan verwachten we vaak tranen. Een gebroken stem. Iemand die troost zoekt en erover praat. Dat beeld van rouw klopt — voor een deel. Maar het is niet het enige gezicht van verdriet.
Veel mannen rouwen namelijk op een andere manier. Niet minder diep, niet minder pijnlijk. Alleen minder zichtbaar.
Twee manieren om te rouwen
Onderzoekers noemen dit onderscheid wel de intuïtieve en de instrumentele rouwstijl. Bij intuïtieve rouw staat voelen en uiten voorop: huilen, erover praten, emoties delen met anderen. Deze stijl wordt van oudsher vaker aan vrouwen toegeschreven.
Bij instrumentele rouw gebeurt de verwerking op een andere manier: via het hoofd en via handelen. Denken, doen, in beweging blijven, praktische zaken regelen. Dit patroon zien we vaker terug bij mannen.
Belangrijk om te weten: dit zijn geen wetten. Het is geen “mannen doen dit, vrouwen doen dat.” Het zijn tendensen — en de meeste mensen dragen elementen van beide stijlen in zich. Maar de instrumentele stijl wordt in onze cultuur wel vaker bij mannen aangemoedigd, vanaf jongs af aan.
Waarom het verschil er is
Een deel van de verklaring is simpelweg conditionering. Jongens krijgen vaak mee dat ze “stoer” moeten zijn, dat huilen zwak is, dat je jezelf staande houdt. Die boodschap verdwijnt niet zomaar als je volwassen bent.
Maar er speelt nog iets anders: mannen krijgen minder vaak de vraag “hoe gaat het nu écht met je?” Er wordt sneller aangenomen dat het wel goed gaat, of dat hij het zelf wel oplost. Zijn rouw wordt daardoor makkelijker over het hoofd gezien — door anderen, en soms ook door hemzelf. In de vakliteratuur heet dit wel disenfranchised grief: rouw die niet wordt gezien of erkend.
Wat het dan wél laat zien
Rouw die niet in tranen naar buiten komt, verdwijnt niet. Ze verplaatst zich. Naar een kaak die klemt. Naar rusteloosheid, prikkelbaarheid, of juist heel hard doorwerken om niet te hoeven stilstaan. Naar een leegte die er wel is, maar waar geen woorden bij lijken te passen.
Dat is precies waarom een lichaamsgerichte benadering hier zoveel kan betekenen. Je hoeft niet eerst je verdriet in woorden te vangen om er iets mee te kunnen. Je lichaam vertelt het verhaal ook, in spanning, in vermoeidheid, in wat vastzit. Door daar aandacht aan te geven, komt er vaak vanzelf meer ruimte — ook voor gevoelens waar je zelf misschien nog geen naam voor had.
Ruimte, geen verplichting
Als je een man bent die rouwt, hoef je niet ineens te gaan huilen of erover te praten om het “goed te doen.” Rouw heeft geen vaste vorm. Wat wel helpt, is een plek waar je op je eigen manier, in je eigen tempo, met dat verdriet aan de slag kunt — met je lijf als ingang, niet alleen met je hoofd.
Dat is precies waar de cursus Rouw voor mannen voor is gemaakt: geen verplichte voortgang, geen toetsen. Elke les bestaat uit een stuk tekst, een lichaamsgerichte oefening voor thuis of buiten, en een reflectievraag om even bij stil te staan. Je hoeft niets op te lossen. Je mag er gewoon mee zijn, op jouw manier.
Ontdek de cursus Rouw voor mannen
Misschien vind je dit ook interessant:
Wat doet rouw met je lichaam? En waarom voelen de sleutel is tot heling