Reiki: meer dan warme handen

Wie voor het eerst over Reiki hoort, fronst soms even de wenkbrauwen. Handen die op of net boven je lichaam rusten, en dan? Dat is een begrijpelijke reactie. Maar vraag je het aan iemand die een behandeling heeft gehad, dan hoor je vaak iets heel eenvoudigs: “Ik voelde me rustig. Zo rustig als ik me in tijden niet had gevoeld.”

Deze keer neem ik je mee in wat Reiki is, waar het vandaan komt, wat recent onderzoek erover zegt en waarom ik het zo graag inzet bij mensen die rouwen.

Wat is Reiki? Een reis naar de wortels

Reiki komt uit Japan. Mikao Usui werd in 1865 geboren, in een tijd waarin Japan in hoog tempo veranderde. Zijn leven lang zocht hij naar een antwoord op één vraag: hoe vind je innerlijke rust, wat er ook gebeurt in je leven? Volgens de overlevering trok hij zich in 1922 drie weken terug op de berg Kurama, ten noorden van Kyoto. Daar kwam hij tot het inzicht dat later Reiki zou gaan heten: universele levensenergie.

De vijf leefregels van Mikao Usui

In het septembernummer van het Vakblad Natuurlijke & Integrale Gezondheidszorg beschrijft Reiki-lerares Lilian Peters haar reis naar die plek. Wat mij raakte in haar verhaal, is dat Reiki in Japan oorspronkelijk niet alleen werd gezien als iets wat je bij iemand dóét, maar vooral als een manier van leven. Usui gaf zijn leerlingen vijf eenvoudige leefregels mee, die vrij vertaald zo klinken:

Juist vandaag

maak ik me geen zorgen,

word ik niet boos,

ben ik dankbaar,

doe ik mijn werk met toewijding,

ben ik vriendelijk voor anderen en voor mezelf.

Eigenlijk best een goed voornemen voor een gewone dinsdag.

Mooi vond ik ook het beeld dat sommige Japanse leraren gebruiken: de Reiki-beoefenaar is als een boom die beschutting biedt, of een rivier die stroomt zonder iets te forceren. Niet de behandelaar staat centraal, maar de ruimte die ontstaat.

Wat zegt onderzoek over Reiki?

Reiki is lastig te meten, en eerlijk is eerlijk: onderzoekers zijn het nog niet eens over hoe het precies werkt. Toch verschijnt er steeds meer onderzoek, en daar zitten opvallende resultaten bij.

Nederlands onderzoek bij langdurige klachten

Het Louis Bolk Instituut volgde in 2025 93 mensen met langdurige klachten, zoals pijn, stress, vermoeidheid en slaapproblemen. Zij kregen vier weken lang een wekelijkse behandeling waarin Reiki de basis vormde, aangevuld met onder andere massage en persoonlijke adviezen. Na die vier weken was de belangrijkste klacht gemiddeld met 61 procent afgenomen. Mensen hadden de helft minder last in hun dagelijkse bezigheden en voelden zich duidelijk beter. Ook gebruikten ze minder medicatie: van 31 procent van de deelnemers vóór de behandelingen naar 16 procent erna.

Amerikaans onderzoek bij vermoeidheid door kankerbehandeling

Aan de andere kant van de oceaan onderzochten Amerikaanse artsen 87 mensen met borst- of prostaatkanker die last hadden van ernstige vermoeidheid door hun hormoonbehandeling. Het ging om een eerste, kleinere studie. Een deel kreeg massage, een deel twee Reiki-behandelingen en een deel vier. Iedereen ging erop vooruit, en die verbetering hield ook een maand later nog stand. De grootste vooruitgang zagen de onderzoekers bij de groep met vier Reiki-behandelingen.

Het verschil met massage was nog niet groot genoeg om harde conclusies te trekken, maar wel groot genoeg om er een groter onderzoek aan te willen wagen. Wat ik zelf een mooi detail vind: er werden geen bijwerkingen gemeld, en bij Reiki bleven de deelnemers gewoon aangekleed.

De onderzoekers noemen ontspanning als een van de belangrijkste sleutels. Wanneer je lichaam eindelijk uit de overlevingsstand mag, komt er ruimte om te herstellen.

Reiki bij rouw: je lichaam mag even zakken

Verdriet zit niet alleen in je hoofd. Je voelt het in je borst, je schouders, je buik. Je slaapt slechter, je bent moe op een manier die met slapen niet overgaat.

In de Traditionele Chinese Geneeskunde hoort verdriet bij de Longen. Misschien herken je dat: een beklemd gevoel op je borst, een adem die hoog en oppervlakkig blijft, zuchten zonder dat je het doorhebt. Als je lichaam tot rust komt, mag ook je adem weer dieper zakken.

Juist daarom werk ik in mijn praktijk graag met Reiki. Het vraagt niets van je: je hoeft niet te praten, niets uit te leggen, niets te presteren. Je mag gewoon even liggen, en je lichaam laten zakken. Voor veel mensen is dat het moment waarop er, soms voor het eerst in lange tijd, iets loskomt.

Reiki is geen vervanging van medische zorg. Zie het als een zachte aanvulling: een moment waarop je lichaam even niets hoeft.

Zelf Reiki leren?

Misschien word je na het lezen nieuwsgierig. Reiki is niet voorbehouden aan behandelaars; iedereen kan het leren, om voor jezelf te zorgen of voor de mensen om je heen. Heb je interesse in een Reiki-cursus, of wil je eerst eens rustig kennismaken? Neem dan gerust contact met mij op via henriettevanderpoel.nl. Het kennismakingsgesprek is altijd gratis.

Bronnen: L. Mulder, “Reiki voor mensen met chronische klachten”, Vakblad Natuurlijke & Integrale Gezondheidszorg, maart 2026. L. Peters, “Op reis naar de wortels van reiki”, Vakblad Natuurlijke & Integrale Gezondheidszorg, september 2026. McGuire e.a., Journal of the National Comprehensive Cancer Network, 2026.